Wanneer Argumenten De Plank Volledig Misslaan
Er ontstaat een bepaalde kloof wanneer mensen discussiëren over duurzaamheid. We zijn de draad kwijtgeraakt van waar we het eigenlijk over hebben als we het hebben over de toekomst van deze wereld.
Het woord ‘duurzaamheid’ wordt heen en weer geschopt als een politieke voetbal, als wapen gebruikt en van betekenis ontdaan. Ondertussen doet iemand de stijgende zeespiegel af als onbelangrijk omdat hij niet aan de kust woont. Een projectmanager pleit tegen in gebouwen geïntegreerde fotovoltaïsche systemen omdat de initiële kosten niet passen in het budget voor dit kwartaal. En de problemen gaan geduldig verder, ongevoelig voor onze debatten, onze economische modellen en of we nu denken dat het ons persoonlijk raakt of niet.
Het vreemde aan discussies over wiens probleem dit is, is dat daarbij wordt verondersteld dat problemen grenzen respecteren. Dat doen ze niet.
De echte vraag die niemand stelt
Denk eens aan een kind dat je kent. Misschien is het je eigen kind, misschien een nichtje of neefje, misschien het kind van de buren dat naar je zwaait vanaf zijn fiets. Stel je nu eens voor dat dat kind veertig jaar oud is. Stel je dan eens voor dat hun kind veertig is. Ga zo door – vier, vijf generaties verder.
In wat voor soort gebouwen zullen ze wonen? Wat zullen hun energiekosten zijn? Zullen ze beschikken over stabiele elektriciteit? Zullen hun steden worden ontworpen rond winning of regeneratie? Dit zijn geen abstracte mensen. Ze zijn net zo echt als jij, en verdienen net zo goed schone energie, een stabiele infrastructuur en de simpele mogelijkheid van een goed leven. Ze zijn alleen nog niet gearriveerd.
Meer dan het kwartaalverslag
We zijn meesters geworden in het kortetermijndenken: het kwartaalverslag, de volgende verkiezingscyclus, de renovatie die de waarde van ons huis zal verhogen voordat we het verkopen. Maar ergens onderweg zijn we het vermogen kwijtgeraakt om twee tijdschalen tegelijk in ons hoofd te houden. We zijn gestopt met ons af te vragen: wat gebeurt er als ik er niet meer ben?
Wanneer we zonnepanelen installeren die 25 tot 30 jaar lang schone energie zullen produceren, doen we niet alleen een aankoop. We maken een keuze die een langdurig effect heeft. Wanneer we fotovoltaïsche cellen integreren in de bouwschil zelf – in gevels, daken en zelfs ramen – volgen we geen trend. We herzien fundamenteel hoe gebouwen de komende decennia met hun omgeving omgaan.
Maar BIPV is slechts één onderdeel. De gebouwen die we vandaag ontwerpen, zullen ofwel warmte vasthouden ofwel op natuurlijke wijze ademen. Het zullen afgesloten dozen zijn die een constante klimaatbeheersing vereisen, ofwel zullen ze werken met isolatie en natuurlijke ventilatie. Het zullen betonnen eilanden zijn in een hittegolf, ofwel zullen ze omgeven zijn door groen dat de lucht koelt en regenwater beheert. Elke keuze – de materialen die we selecteren, de groene daken die we installeren of achterwege laten, de oriëntatie van ramen, de thermische massa die we inbouwen – heeft gevolgen voor generaties lang.
Wat gebouwgeïntegreerde fotovoltaïsche systemen eigenlijk betekenen
Meer dan panelen op een dak
Dit is wat de meeste mensen over het hoofd zien bij BIPV: het gaat niet alleen om het opwekken van elektriciteit. Het gaat om een nieuwe kijk op wat een gebouw is: het transformeren van een passieve verbruiker van energie naar een actieve deelnemer in het van energie voorzien van zichzelf en het omliggende elektriciteitsnet.
Een conventioneel gebouw kost energie uit het elektriciteitsnet, materialen uit de aarde en ruimte uit het landschap. Het vraagt en verbruikt gedurende zijn hele levensduur, en wordt vervolgens afval wanneer we er klaar mee zijn.
Een gebouw met geïntegreerde fotovoltaïsche cellen begint iets terug te geven. Niet als een bijzaak, niet als onhandig aangebrachte panelen, maar als onderdeel van het fundamentele ontwerp. De gevel op het zuiden wordt een stroomgenerator. Het glas dat licht binnenlaat, zet dit ook om in elektriciteit. Het dak dat regen afvoert, oogst ook energie.
Dit is geen futuristisch denken. Dit gebeurt nu, vandaag, in projecten in heel Europa, Azië en Noord-Amerika.
De economie van erfenissen
“Maar de kosten,” zegt iemand altijd. En ja, er is een initiële investering nodig. Maar wat dat argument volledig over het hoofd ziet, is het volgende:
We vergelijken geen kosten met kosten. We vergelijken het ene soort toekomst met het andere.
In één toekomst bouwen we op dezelfde manier als we altijd hebben gedaan: we winnen grondstoffen, consumeren en externaliseren alle kosten die we op iemand anders of een ander moment kunnen afwentelen. In die toekomst blijven de energieprijzen volatiel, blijven de netwerken kwetsbaar en blijven gebouwen afhankelijk.
In een andere toekomst bouwen we constructies die evenveel produceren als ze verbruiken. Gebouwen die de druk op de infrastructuur verminderen. Gevels die inkomsten genereren. Wijken die micro-netwerken worden, veerkrachtig en zelfvoorzienend.
Welke toekomst wil je dat je kleinkinderen en de komende generaties erven?
Het Zevende Generatie Principe in glas en silicium
Inheemse culturen, zoals de Iroquois, begrijpen al lang het principe van de zevende generatie: dat bij elke beslissing rekening moet worden gehouden met de gevolgen voor zeven generaties in de toekomst. Niet omdat ze nobeler of verlicht waren, maar omdat ze iets fundamenteels begrepen: we staan niet los van de toekomst. We zijn de architecten ervan, of we die verantwoordelijkheid nu accepteren of niet.
Wat dit in de praktijk betekent
Wanneer we vandaag een gebouw ontwerpen met geïntegreerde fotovoltaïsche systemen, nemen we beslissingen die van invloed zijn op:
- Generatie 1: Wij, nu, met lagere energiekosten en een hogere vastgoedwaarde.
- Generatie 2: Onze kinderen erven een infrastructuur die rendement oplevert in plaats van investeringen te vereisen.
- Generatie 3: Hun kinderen, die opgroeien in een wereld waar energiepositieve gebouwen normaal zijn, niet uitzonderlijk.
- Generaties 4-7: Mensen die we nooit zullen ontmoeten, die wonen in steden die we mede hebben vormgegeven, die lucht inademen die we mede hebben gezuiverd, en die gebruikmaken van elektriciteitsnetten die we mede hebben gestabiliseerd.
Dit is niet abstract. Elke BIPV-installatie is een stem voor die toekomst. Elk gebouw dat zijn eigen energie opwekt, is een kleine daad van verbondenheid met mensen die nog niet bestaan.
Meer dan Trends & Spreekpunten
De valkuil van het optioneel maken
De tragedie van dit moment is niet dat we geen oplossingen hebben. Die hebben we wel: BIPV, energieopslag, slimme netwerken, circulaire bouwmaterialen. De tragedie is dat we het allemaal optioneel hebben gemaakt, een kwestie van persoonlijke overtuiging of merkidentiteit in plaats van collectieve verantwoordelijkheid.
Alsof de fysica van energie en klimaat zich iets aantrekt van onze mening. Alsof niet handelen op de een of andere manier geen keuze is.
Maar elk gebouw dat we bouwen is een keuze. Elke gevel, elk dak, elke vierkante meter oppervlakte die naar de zon gericht is, is een kans die we grijpen of een kans die we missen. Niet alleen voor ons, maar voor iedereen die na ons komt.
Wat Solinso begrijpt
Daarom zijn bedrijven als Solinso zo belangrijk – niet vanwege de technologie zelf, hoewel die technologie elegant en krachtig is. Maar vanwege wat die technologie vertegenwoordigt: een andere relatie met gebouwen, met energie, met tijd zelf.
Wanneer u fotovoltaïsche cellen in de gebouwschil integreert, zegt u eigenlijk: dit gebouw zal iets teruggeven. Het zal energie produceren. Het zal bijdragen aan de energievoorziening van de wereld om het heen. En dat zal het niet vijf of tien jaar doen, maar gedurende de hele levensduur van het gebouw.
Dat is geen productbeslissing. Dat is een filosofische houding.
Een uitnodiging, geen lezing
Dit gaat niet over schuld. Schuld is een kleine emotie, en dit moment vraagt om iets groters.
De uitnodiging is simpel: bekijk het eens vanuit een ander perspectief.
Niet door de lens van opoffering of last of politieke identiteit. Niet door de afgezaagde tweedeling tussen optimisme en pessimisme of aan welke kant van het duurzaamheidsdebat je je vlag hebt geplant.
Maar door de lens van verwantschap met mensen die nog niet bestaan, maar wel zullen bestaan. Wiens levens zullen worden gevormd door de gebouwen die we ontwerpen, de infrastructuur die we aanleggen, de keuzes die we nu, op dit moment, samen maken.
De vraag die ertoe doet
De vraag is niet of gebouwgeïntegreerde fotovoltaïsche systemen binnen uw budget voor dit kwartaal passen. De vraag is niet of u persoonlijk gelooft in klimaatverandering of duurzaamheid of welk label we deze week ook maar betwisten.
De vraag is eenvoudiger en diepgaander: Wat voor soort voorouder wil je zijn?
Als je achter-achterkleinkinderen in de gebouwen staan die we nu bouwen, wat zullen die gebouwen dan over ons zeggen? Dat we niet verder konden kijken dan de balans van volgend jaar? Of dat we begrepen dat we deel uitmaakten van iets continu, iets dat groter was dan onszelf?
De keuze wordt gemaakt
Of we het nu willen erkennen of niet, dit is de realiteit: we maken op dit moment keuzes. De gebouwen die dit jaar worden gebouwd, met of zonder geïntegreerde fotovoltaïsche systemen, met of zonder regeneratief ontwerp, met of zonder aandacht voor de toekomst – het zijn allemaal keuzes. Het zijn allemaal stemmen voor het ene of het andere soort wereld.
De toekomstige generaties reiken al terug naar ons door de tijd heen en vragen: Hebben jullie ons gezien? Hebben jullie aan ons gedacht? Hebben jullie gebouwd alsof wij ertoe doen?
De technologie bestaat. De kennis bestaat. Bedrijven als Solinso bewijzen dat mooie, functionele, energiepositieve architectuur geen fantasie is, maar een keuze die we nu al kunnen maken.
De enige vraag die nog resteert is: zullen we ervoor kiezen?
Niet omdat we dat moeten. Niet omdat iemand ons daartoe dwingt. Maar omdat we eindelijk hebben begrepen dat we geen geïsoleerde individuen zijn, maar schakels in een keten. En wat we hier nu doen, heeft gevolgen die we ons nauwelijks kunnen voorstellen.
"Bouw alsof de toekomstige generatie toekijkt.
Want op een dag zullen ze dat ook doen."
